SPOMENICI KULTURE I PRIRODE DUVANJSKOG PODRUČJA (15): Vinica

objavljeno u: SPOMENICI PRIRODE I KULTURE | 0

Južno od polja, na brdskom uzvišenju, nalazi se gradina Lukovača s platoom od 50 metara, zidovima od 2 metra i ostacima keramike, gdje su vidljivi ostaci iz rimskog doba.

Prema staroj evidenciji na tom području bilo je više tumula.

Sjeverno od Viničkoga polja nalazi se Velika gomila, nedaleko ove Mala gomila, s pet tumula.

Na lokalitetu Kovačev do nalazi se osam gomila.

Na lokalitetu Crkvina, južno od katoličke crkve, u polju, nalaze se ostaci temelja nekog objekta.

U zaseoku Bilobrci nalazi se jedna gomila s radijusom od 18 metara i visine 2 metra.

U katoličkom groblju Velika Vinica nalazi se crkva sa zvonikom na preslici, podignuta 1856. godine. U groblju se nalazi veći broj grobnica i križeva starog datuma i arhaične izrade.

U zaseoku Doci vidljivi su ostaci stare crkve koja je postojala do 1942. godine.

Obzirom na blizinu dalmatinske odnosno nekad venecijanske granice, u ovom selu bilo je mnogo kula koje su bile utvrđene. Tako i danas, pored katoličke crkve u Docima, nalazi se Pehlivanovićeva kula, na dva boja, u kojoj se nalazi stan župnika. Kula je nekada imala tri boja. Za vrijeme turske uprave u kuli je bila turska karaula i carinarnica. Po kazivanju mještana stara je preko 200 godina. Na kuli se ne vidi tarih.

Ivan Dolić posjeduje bivšu Pehlivanovića kulu na dva boja koja se danas koristi za smještaj piće i stoke.

U zaseoku Doci nalazi se Pehlivanovića groblje, s dva para starih nadgrobnih spomenika arhaične izrade, bez natpisa. U blizini su bunara Ržanac. Nekada je u blizinu bila Pehlivanovića kula.

U blizini Ržanca nalaze se ostaci džamije s nekoliko polupanih nadgrobnih spomenika koji su, po kazivanju mještana, pripadali Teskeredžića groblju.

Marko Kovač je vlasnik jedne od najstarijih kuća u selu.

U Vinici se nalazi Brinska jama koja za kišnih dana daje toliko vode da voda otječe.

 

Izvor: Skupina autora: Spomenici kulture i prirode duvanjskog područja, RZZSKP, Mostar 1977.

Foto: Ćiro Raič